Urmiyə Hərbi Məhkəmənin 1-ci şöbəsi yanvarın 11-də İran İnzibati Qüvvələrinin zabiti leytenant Həsən Əzizadəni «pantürkist və istiqlalçı dəstələri himayə və təbliğ etməkdə» günahlandıraraq, 91 gün həbsə məhkum edib. Eyni zamanda İranda yasaq edilən peyk televiziyasına görə cərimə verməli olub.

Xəbəri «Savalan Səsi» saytı yayıb.

Leytenant Əzizadə bundan 8 ay əvvəl milli məsələlərə meyl göstərdiyi və Azərbaycan fəallarına rəğbət bəslədiyinə görə Makı şəhəri ETTELAAT idarəsinin əməkdaşları tərəfindən bir neçə gün nəzarət altına alınmışdı. O, istintaq vaxtı mənəvi və fiziki işgəncələrə məruz qaldığını bildirmişdi. Lakin İnzibati Qüvvələrin Qərbi Azərbaycan vilayətindəki bədəvi hərbi komissiyası onu vəzifədən kənar etmək üçün kifayət qədər sənəd əldə edə bilməmişdi.

Sulduzdan alınan başqa bir xəbərə görə, tanınmış Azərbaycan fəallarından mühəndis İbrahim Müini 8 ay həbs və 40 zərbə şallaq cəzasının icrasından sonra yanvarın 12-də azad edilib.

Bu xəbəri isə «Urmu News» saytı yayıb.

İbrahim Müini ilk dəfə 2006-cı ilin may ayında baş verən kütləvi etiraz nümayişlərində iştirak etdiyinə görə 2 ay həbs edilmişdi.

Həmin etirazlar zamanı Sulduz ən çox qanlı hadisələrə şahid olmuş və bu tarixdən bəri şəhər hərbi vəziyyət altında saxlanılmışdı. Hadisələrin il dönümü ərəfəsində təxminən 60 fəal nəzarət altına alınmışdı ki, mühəndis Müini də onlardan biri idi. Həmin vaxt İnqilab Məhkəməsi onu 10 ay həbs və 40 zərbə şallaq cəzasına məhkum etmişdi.

İranın Mədəniyyət Nazirliyinin («İrşad-e İslami» İdarəsi) Qərbi Azərbaycan vilayətindəki nümayəndəliyi Urmiyə bazarında «yad» sözləri yasaq edən yeni qanun çıxarıb.

Məlumatı «Urmu News» xəbər saytı yayıb.

Bu sənəd 1996-cı il dekabrın 4-də İran parlamentinin «yad» sözlərin işlədilməsini yasaqlayan qərarına əsaslanır.

«Hörmətli şəhər sakinlərinə müraciət» başlıqlı elanda bildirilir ki, iş adamları və dükan sahibləri 20 yanvara qədər «yad» sözləri öz tablolarından silməsələr, qanun qarşısında cavab verəcəklər.

Urmiyənin dükan-bazarında divarlara yapışdırılan bu elanlarda bildirilir ki, milli və yerli sözlərin yalnız fars (ərəb) əlifbası ilə yazılmasına icazə verilir.

Hazırda Urmiyənin dükan tablolarında həm türk sözləri, həm də latın əlifbası geniş yayılıb. 

Ötən ilin avqust ayında İranın Ticarət Nazirliyi Şərqi Azərbaycan vilayətində də buna bənzər qərar çıxarıb, dükan tabloları, vitrinlər, yerli istehsalat və reklamlarda türk sözlərinin işlədilməsini yasaq etmişdi. Lakin azərbaycanlı millət vəkillərinin etirazları nəticəsində ictimai yerlərdə türk sözlərini yasaqlayan qərarlar ləğv edildi. Türk sözlərinin yasaq edilməsinin ölkə konstitusiyasına zidd olduğu təsdiq edildi.  

Urmiyədə yayılan bu son qərar isə türk sözlərini yox, «yad» sözləri yasaq edir. Fars dilinin ölkənin rəsmi dili olduğunu bildirən İran Konstitusiyası qeyri-fars - yerli dillərin işlədilməsi və hətta bu dillərdə tədrisə icazə verir. Lakin əsas qanun yerli dillərin məhz hansı dillər olduğunu aydınlaşdırmır. Belə bir şəraitdə, türk sözlərinin «yad» olmadığı və yeni qərarın qeyri-qanuni olduğunu sübut etmək daha çətin olacaq.

İranda 1979-cu il İslam İnqilabından sonra Avropa məşəli sözlər yasaq edilsə də, Azərbaycan vilayətlərində türk sözlərinin işlədilməsinə imkan yaranmışdı. Eyni zamanda, ana dili və milli dəyərlərə hörmətlə yanaşan azərbaycanlı dükan sahibləri «Koroğlu», «Babək» və «Səttar Xan» kimi adlardan geniş istifadə edirlər. Ancaq bu adların latın əlifbasında yazılmasına icazə verilmir.

http://azadliq.org/Article/2008/01/12/20080112192132483.html

Bu yaxınlarda yüksək girov müqabilində Tehranın «Evin» həbsxanasından azad edilən azərbaycanlı fəallar ağır fiziki işgəncələrə məruz qaldıqlarını bildirirlər. Hələ də həbsxanada saxlanan fəallarla görüşən ailə üzvləri isə onların sifətində işgəncə izləri olduğunu söyləyirlər.

İranda Azərbaycanlı Siyasi Məhbusları Müdafiə Assosiasiyasının yaydığı məlumatda belə deyilir.

Assosiasiyanın sədri Faxtə Zəmani bildirir ki, dekabrın 22-də azad edilmiş hüquq müdafiəçisi Saleh Kamraninin qulaq pərdəsi baş və üzünə vurulan zərbələrdən partlayıb. Zindandan çıxandan bəri müalicə almasına baxmayaraq, hələ də onun bir qulağı eşitmir.

Saleh Kamrani həmçinin bildirib ki, istintaq zamanı onun saçlarını yolub, ağızdan vurduqları zərbələrlə bir neçə dişini sındırıblar. Onun həbsdən əvvəlki ürək xəstəliyi isə şiddətlənib.

Dekabrın 23-də azad edilən universitet müəllimi Əbdüllah Abbasi isə 80 gün təkadamlıq kamerada saxlanaraq döyülüb və müxtəlif mənəvi işgəncələrə məruz qalıb.

Hüquq müdafiəçisi Faxtə Zamani deyir ki, «Evin» həbsxanasından azad edilənlər hələ də orada saxlananların səhhətinin təhlükədə olduğunu bildirirlər. Onların arasında Səid Mətinpur, onun qardaşı Əlirza Mətinpur, Cəlil Qənilu, Behruz Səfəri və onun həyat yoldaşı Leyla Səfəri də var. Onlar vəkillə görüşmək hüququndan da məhrumdurlar.

Azad edilən məhbuslara qarşı isə indiyədək rəsmi ittiham irəli sürülməyib və onların vəkillərinə bu haqda heç bir yazılı sənəd təqdim olunmayıb.

http://azadliq.org/Article/2008/01/03/20080103163551197.html